[responsivevoice_button voice=”Dutch Female”]

In 1629 zag de Orthenpoort eruit als bovenstaand. Lopend uit de poort kwam je op een brug die liep naar een verdedigingswerk met twee ravelijnen. De omgeving was moeilijk toegankelijk door moerassen en een overvloedige waterloop.

In de onderstaande afbeelding is te zien hoe de Orthenpoort werd aangevallen vanuit het kampement van Graaf Willem van Nassau in Orthen. Ze noemde de nadering de Grote Galerij en de aanleg ervan was kostbaar en moeilijk.

Na 1629 is de Orthenpoort afgebroken en verplaatst voor de bouw van de Citaldel in 1637.

Net na het begin van het beleg op 2 mei 1629 schoten de kanonnen die bij de Orthenpoort staan vanaf 05.00 op de Staatsen die zich in Orthen verschanst hadden.

Op 25 juni waren soldaten die dienst hadden bij de Orthenpoort een biertje gaan drinken bij Hanske van Ghenuchten. Toen ze daarmee bezig waren vloog er een kogel door het dak van de herberg dat een gat maakte, zo groot, dat een paard er doorheen kon. De schutters hadden opeens geen dorst meer.

Het fort is gebouwd in 1637 door Fredrik Hendrik om de onbetrouwbare Spaans gezinde Papen in toom te houden en kreeg de naam fort Willem Maria naar de zoon van Frederik Hendrik en diens vrouw. Het fort werd ook wel de Papenbril genoemd. Het Fort werd betaald uit de opbrengst van de verkoop van het Predikheren- en Minderbroedersklooster.

Voor vrij schootsveld is tussen 1641 en 1647 een hele stadswijk gesloopt met o.a. de Sint Pieterskerk. Dit terrein kreeg de naam Esplanade of Casteel Pleijn ofwel de Plein.

De breedte van de natte gracht waarmee het fort omgeven is bedraagt 45 meter. Naast de poort staat een wachtgebouw met vier hardstenen zuilen, gebouwd in 1899.

Het fort is 5 hoekig met 5 bastions geheten, Dieze, Orthen, Hintham, Stad en Haven. Bastion Haven is in 1880 gesloopt dus niet bij de aanleg van de Zuid-Willemsvaart in 1825 maar in 1880 om de Zuid-Willemsvaart toegankelijk te maken voor 500 tons schepen.

Op de binnenplaats is rond 1750 ook een kruithuisje geplaatst.

Tussen 1789 en 1791 trok men op het binnenterrein onderkomens voor de militaire rechtbank en een militaire gevangenis op.

In 1848 na een periode van leegstand en een ingrijpende verbouwing werd de Citadel in gebruik genomen als kazerne.

Later heeft er nog het keuringsinstituut gezeten alwaar de dienstplichtigen werden gekeurd.

Het verloederde totdat het Rijksarchief er wel brood in zag. Men heeft het gerestaureerd voor zo’n 20 miljoen gulden en nu zit er de BHIC, het historisch geheugen van Brabant. 33 km archiefstukken, klimaatbeheersing, ultraviolet licht.

Wat ook is teruggebracht is de sorti brug, de oude uitgang aan de achterzijde.

Het is best bijzonder de Citadel te verlaten of binnen te komen via de sortiebrug.