De Groene Vesting

een levende linie om 's-Hertogenbosch

Home ยป Vertelpunten op de linie ยป Moerputten

Moerputten

‘s-Hertogenbosch heeft altijd wateroverlast gekend. Tot in mei stond het gebied onder water. Als het water snel stroomde werd er zand afgezet en als het langzamer stroomde klei. Maar als het water stagneerde tegen een zandrug dan stond het stil en krijg je veenvorming. Dat was het geval in de Moerpuuten. Het veen is dan ook gewonnen, werd op legakkers te drogen gelegd en werd als turf verkocht voor brandstof.
De grote plas is dus gegraven om turf te winnen. Het transport ging over het water. De legakkers lopen dood op de plas en terwijl het gebied ooit uigestrekte rietlanden kende, is het nu helemaal begroeid met elzen en wilgen.
Terwijl er vroeger Kiekendieven vlogen, zijn dat nu Buizerds.
Het is het grootste laagveen van Zuid Nederland.

Er loopt een fraai pad doorheen met vlonders. Je waant je dan echt in een mangrove, een oerwoud. Vroeger stikte het van de muggen. Nu niet meer.
Het gebied 112 hecatre en wordt beheerd door Staatsbosbeheer.

Aan de Moerputtenspoorbrug is vanaf het najaar van 1881 tot 1887 gebouwd. Pas eind 1890 reden er over deze brug dagelijks treinen tussen โ€™s-Hertogenbosch en Geertruidenberg (- Lage Zwaluwe). Tijdens de bouw heerste er een muggenplaag en de werknemers gingen in staking. Het was niet te doen er te werken. Het was een van de eerste stakingen in Nederland.
De 35 bakstenen pijlers zijn breed genoeg uitgevoerd voor een tweede ijzeren brugdeel. De lijn is echter tot aan de sluiting in 1972 altijd enkelsporig gebleven. Het spoor werd met name gebruikt voor de schoenfabrieken in Waalwijk. Vandaar dat het spoor de bijnaam het halve zolenlijntje kreeg.

Rond 1900 kon men nog niet lassen. De brugdelen en platen werden aanelkaar geklonken met kliknagels. De brug is het op รฉรฉn na grootste geklonken nog overgebleven bouwwerk in Nederland. Daarom is het een industrieel monument.

De brug zag er deplorabel uit. Loodhoudende verf bladderde van de 17 lagen verf af en verontreinigde het natuurgebied. Toen werd besloten de brug op te knappen.
Hierbij is ruim 13 ton oude lagen verf en teer afgestraald. Daarna is er 9.000 liter verf op gespoten in de oorspronkelijke okergele kleur. Die paste goed bij de rietlanden die er toen nog waren.

Daar begon men mee in 2004 en in 2011 opende Hanja May Weggen de brug. Je kan goed zien dat men bij de bouw rekening had gehouden met een eventuele spoorverdubbeling.

Tot 1972 reden er treinen.

In de tweede wereldoorlog is er op de treinen geschoten vanuit vliegtuigen. De kogelgaten zijn nog te zien.

Op รฉรฉn pijler kwam steenbreekvaren voor. Deze plant zie je niet veel meer bij ‘s-Hertogenbosch. De restaurateurs kregen een bonus voor elk plantje dat ze wisten te behouden. Ga er maar naar op zoek en bezie of het zin heeft gehad.

Vertelpunten op de linie